Stadskanaal: 105.3FM | Veendam: 106.9FM | TV Kanaal 1458 KPN |TV kanaal 42 Ziggo | TV kanaal 25 SKV

Elke ochtend en avond een mussenvergadering

Foto: Henk Drenth

NEDERLAND – De huismus staat als nummer 1 bij de nationale vogeltelling. Toch gaan hun aantallen al jaren alsmaar achteruit. Het aantal tuinen in Nederland waar de huismussen nog voorkomen loopt nog steeds terug. Daarom staat deze vogelsoort op de lijst van bedreigde soorten.

Huismus en verstening

Een van de oorzaken van de dalende mussenpopulatie is het gebrek aan nestplaatsen en afbraak van oude gebouwen. Een andere oorzaak zijn te nette tuinen met te weinig hoge struiken. De veel toegepaste verstening, gemakkelijk voor onderhoud, doet ook veel groen afnemen. Het gebruik van pesticiden op het veld maakt het vinden van zaadjes als voedsel op het veld ook steeds moeilijker.

Huismussen staan laag aan de onderkant van de voedselketen. Als het leefgebied van de voedselketen blijft verkleinen kan op een zeker moment de basis te klein worden om de hele biodiversiteit te kunnen dragen.

Hoe te helpen

Mensen kunnen de mus helpen door te zorgen voor extra broedgelegenheid op plaatsen waar ze hun nestje kunnen maken. Door het planten van mus-vriendelijke struiken, hagen en zelfs fruitbomen kan voor extra voedsel worden gezorgd om hun jongen groot te brengen. Hierin kunnen ze ook schuilen wanneer er vijanden op de loer liggen.

De mus, tamelijk laag staand in de voedselketen, kent veel vijanden. Het is vooral uitkijken voor andere vogels zoals uilen, sperwers en kraaiachtigen. Ook meeuwen en reigers lusten wel een kleine mus. Zelfs kippen eten zo nu en dan een jonge mus. Daarnaast is natuurlijk de huiskat een groot gevaar. In Engeland is becijferd dat er door de gezamenlijke huiskatten jaarlijks zo’n negen miljoen huismussen het loodje leggen.

“Bij mussen denken veel mensen in eerste instantie alleen aan zaden”, vertelt Liset Karman, voorzitter Huismus Bescherming Nederland. “Maar huismussen zijn heel erg alleseters. Als hun jongen net uit het ei zijn hebben ze insecten nodig, zoals luizen, muggen en dat heel klein spul. Later krijgen ze de grotere insecten. Krekels en wat ze maar kunnen vinden in de tuin. Vliegende mieren ook. Dan zie je ze door lucht heen duikelen achter die vliegende mieren aan.”

Foto: Stichting Huismusbescherming

“Toen we hier kwamen wonen (Andijk aan het IJsselmeer) hadden we een muggenplaag. En er waren maar acht musjes ongeveer. Die musjes heb ik geholpen. En zij ons weer. Er zijn gebieden in Nederland waar ze nog redelijk voorkomen. Maar ze kunnen dat niet meer zonder hulp.”

“Bladgroen eten ze ook. Er zijn mensen die daarom geen mussen in de tuin willen. Van verschillende struiken eten ze ook het bloesem. En ze eten heel graag de knoppen van de esdoorn, waar ook vaak insecten en luizen op zitten. Ze houden van paardenbloemen, van madeliefjes en straatgewas.”

Tienduizend jaar huisvriend

De mus heeft zich zo’n tienduizend jaar geleden bij de menselijke beschaving aangesloten. Sindsdien is hij bijna overal te vinden waar mensen wonen. Daar vindt hij gemakkelijker voedsel en onderdak. Liset: “Er zijn heel veel theorieën over. Ik heb heel sterk de indruk dat het niet alleen het eten is, maar dat mussen zich bij mensen in de buurt ook veiliger voelen.”

Na gewenning blijven ze bij het ophangen van een dispenser met zaadjes in een naburige struik zitten. Zolang er maar niet naar ze gekeken wordt. Liset: “Met een oog dicht houden vliegen ze ook niet weg. Een vogel kijkt met een oog, en predatoren met twee ogen. Daarom denken ze dat de mens ook een predator is. Met een oog dicht zijn er verschillende mensen die heel leuke foto’s kunnen maken. Mits ze aan je gewend zijn kunnen ze zelfs dichtbij op de tafel komen. Het wennen gaat het gemakkelijkst als er altijd een zelfde donkere kleur kleding wordt gedragen. Zoals altijd dezelfde jas.”

Er zijn plaatsen waar ze wel in grote groepen leven. In een tuin in Wildervank zaten ze met harde wind in een grote groep als stuntmussen op de behoorlijk heen en weer waaiende takken. Allemaal schuin naar voren met de kop in de wind. Het deed denken aan een kermisattractie. Overigens kunnen de vleugels van een huismus dertien keer per seconde heen en weer.

Elke morgen en avond houden mussen een gezamenlijke “mussenvergadering” waarin informatie uitgewisseld wordt. Het klinkt als een gezellig gekwetter.

Een zomerbijdrage van Henk Drenth.

Foto: Henk Drenth

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.