STADSKANAAL – Schimmel in de woningen, scheuren in de muren, tocht, lekkages, ondergelopen kelders en stank: bewoners van de Oranjestraat in Stadskanaal hebben er dagelijks mee te maken. Meerdere keren hebben de mensen hun beklag gedaan bij verhuurder Lefier, maar de slechte staat en leefklimaat van de huizen blijft. Er zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd waarin de klachten van de bewoners onderschreven worden en na een uitspraak van de huurcommissie volgt er nu zelfs een rechtszaak.
‘Het is een drama waarin we leven’, verzucht Martin Doll. Hij loopt door zijn huis om alle schade te laten zien. Doll opent zijn kruipruimte en kelder waar centimeters hoog water in staat. ‘En zo is het bij alle huizen’, zegt hij. ‘Ik woon hier nu bijna dertig jaar en heb mijn kelder nog nooit kunnen gebruiken. Heb ‘m een keer leeg laten pompen, maar de volgende dag stond het water er gewoon weer.’
Door al dat vocht ontstaat schimmel in de woning van Doll en zijn buren. Daarnaast hebben ze last van verzakkingen, ijle lucht en een hoop tocht. Doll: ‘Ik heb een gasrekening van ruim driehonderd euro in de maand. Als alleenstaande ouder is dat gewoon niet meer op te brengen. De kachel gaat hier ook nooit hoger dan 18 graden, anders stook ik gewoon voor buiten.’
Martin Dol over de gebreken aan zijn en andere woningen in de straat. (tekst gaat verder onder de video)
‘Schrok ik vanmorgen heel erg van’
Doll laat ook de woning van zijn buurman zien. ‘Hier schrok ik vanmorgen heel erg van’, zegt hij als hij de deur van een ruimte opent. Op de vensterbank liggen plassen water: ‘Dat water loopt hier gewoon naar binnen.’ De bewoner, die liever niet met naam genoemd wil worden, zegt dat de ruimte eigenlijk als slaapkamer dient, maar door de lekkages volgens hem onbewoonbaar is.
Bij Doll’s overburen is het hetzelfde verhaal. Natasja Kruize zit aan de keukentafel met man Arie en haar zus Corina Loots, die aan de overkant woont. Allemaal hebben ze meerdere keren bij Lefier aan de bel getrokken, over een periode van zo’n tien jaar. ‘We worden er moedeloos van’, zegt Kruize. ‘Deze hele zaak sloopt ons als bewoners fysiek en mentaal. Zelf heb ik reuma en in zit ik in huis te rillen: van de kou en de pijn.’
Ook buurman Doll heeft te maken met ziekte, door een longaandoening heeft hij veel last van benauwdheid. Door de situatie bij hem in huis verergert dat alleen maar, zo zegt hij. ‘Die geur die onder de grond wegkomt, dat is gewoon echt niet gezond.’
Ontelbare geurpotten
Door het huis van de Kruizes verspreid staan ontelbare geurpotten, stokjes en kaarsen. ‘Dat is tegen die stank’, zegt de bewoonster. Haar man Arie loopt naar de slaapkamer en toont een gat die hij daar in de vloer heeft gemaakt. ‘Ik heb de stoute schoenen maar aangetrokken, ik wilde weten wat er onder deze vloer gebeurt. Het blijkt vol schimmel te zitten. En een stank die er onderweg komt, niet normaal.’ Kruize wijst naar de plinten waar Duct Tape overheen geplakt is. ‘Om de stank tegen te houden, anders kunnen we hier gewoon niet slapen.’
Zus Corina Loots wijst naar op de kledingkast: ‘Wanneer ik thuis gewassen kleding in de kast leg, is het binnen een mum van tijd vochtig en muf. Zo hoog is de luchtvochtigheid in onze huizen.’
Rijksmonumenten
Niet alleen de bewoners, maar ook monumentenwacht heeft gebreken geconstateerd. De woningen stammen namelijk uit de jaren ’30 van de vorige eeuw en zijn daardoor rijksmonumenten. In een eerste onderzoeksrapport constateert monumentenwacht onder meer lekkages en schade aan daken, scheuren in de muren, verouderde elektrische installaties en vochtplekken.
Inspectierapport
In opdracht van de advocaten van de bewoners is een inspectierapport opgesteld door een bouwkundig ingenieursbureau. Ook hier worden opnieuw de genoemde gebreken onderschreven en worden deze in een behoorlijke waslijst op een rijtje gezet. In het rapport wordt bijvoorbeeld gekeken naar luchtvochtigheid; in een bepaalde woning wordt deze gemeten op maar liefst 80,2%.
‘Er kan geconcludeerd worden dat er een duidelijk verband bestaat tussen de gezondheidscomfort klachten en het binnenklimaat/schimmelvorming’, zo schrijft ingenieursbureau W2N engineers in haar conclusie. ‘De woningen zijn dermate achterstallig onderhouden en gedateerd dat alleen met grondige aanpassingen de woningen verbeterd kunnen worden.’
‘Ernstige gebreken’
Vorig jaar boog de huurcommissie zich over de zaak. Zij stelden de bewoners voor een groot deel in het gelijk. De commissie sprak in haar uitspraak van ‘ernstige gebreken’ zoals de schimmel, verzakte vloeren en ondergelopen kelders. Hierom werd een tijdelijke huurverlaging gesommeerd en vroegen ze Lefier het water in de kelders en kruipruimtes substantieel te verlagen.
Klimaatveranderingen
De woningbouwcorporatie noemt deze uitspraak van de huurcommissie ‘bijzonder’ en besloot de zaak voor de rechter te brengen. ‘Volgens ons is de vochtigheid in de kelder en kruipruimte namelijk niet het gevolg van een technisch mankement aan de woningen, waarvoor wij juridisch aansprakelijk zijn’, zo laat Lefier in een reactie weten aan RTV1. Zij noemen de klimaatverandering als reden voor de ondergelopen kelders, omdat daardoor hogere waterstanden ontstaan. ‘Daarom leggen we het ter beoordeling voor aan de rechter’, vervolgt Lefier. ‘Immers, de uitspraak zou in dat kader gevolgen kunnen hebben voor de huurprijs van meer woningen van Lefier en zelfs van andere corporaties in Nederland.’
De verhuurder zegt zich verder deels te herkennen in de klachten van de bewoners en daarop ook actie te hebben ondernomen. ‘Wanneer huurders reparatieverzoeken indienen, worden die net als bij onze andere woningen adequaat afgehandeld. Dat neemt niet weg dat de woningen aan de Oranjestraat oudere, monumentale woningen zijn, die niet het wooncomfort bieden van een moderne woning met label A. Controle van scheuren of verzakkingen heeft niet geleid tot het vaststellen van bouwkundige gebreken en/of onveilige situaties.’
Lager label heeft voorrang
Lefier benadrukt verder dat de woningen in 2027/2028 verduurzaamt zullen worden. Dit kan volgens de verhuurder niet eerder, omdat de Oranjestraat-woningen energielabel C hebben en huizen met een lager label voorrang hebben.
Na alle rapporten, onderzoeken en klachtmeldingen is het nu dus aan de rechter om een oordeel te vellen. Volgende week is een eerste zitting. Naar verwachting zal de zaak in de loop van het voorjaar inhoudelijk behandeld worden.
De gemeente Stadskanaal heeft laten weten voorlopig niet in te kunnen gaan op de vragen die RTV1 heeft gesteld. Dit omdat er volgens de woordvoerder eerst geantwoord moet worden op de vragen die door Lokaal Betrokken aan het college van B&W gesteld zijn. Daarnaast benadrukt de woordvoerder dat de gemeente Stadskanaal voorzichtig is met reacties als het gaat om een lopende rechtszaak.
Luister online
