STADSKANAAL – Ruim een halfjaar na het vallen van de coalitie in Stadskanaal, ettert deze politieke wond nog altijd na. Zo erg dat burgemeester Klaas Sloots een onafhankelijk onderzoek heeft ingesteld om de bestuurscultuur door te lichten. Volgens Lokaal Betrokken hard nodig, zij zeggen een onveilige werksituatie te hebben ervaren binnen de voormalige coalitie.
De partij stapte in juni uit de coalitie met ChristenUnie, PvdA en VVD. Een verschil van inzicht over de nieuwe bestuurscultuur, werd toen als reden gegeven, maar volgens Lokaal Betrokken-fractievoorzitter Harma Zwiers speelde er meer. ‘Er zijn heftige dingen voorgevallen’, aldus Zwiers over de tijd in de coalitie. Ze wil verder niet in detail treden, maar zegt wel dat ze ‘als mens geschaad is’ door confrontaties tussen betrokkenen binnen de coalitie. ‘De werksfeer en onderlinge verhoudingen gaven mij een onveilig gevoel.’
Ook Jelmer van der Veen, die na de coalitie-breuk opstapte bij de ChristenUnie en zich inmiddels bij Lokaal Betrokken heeft aangesloten, deelt de gevoelens van Zwiers. Hij was met zijn vertrek een van de hoofdrolspelers in de politieke crisis van vorig jaar en zegt in die periode eveneens een onveilig gevoel te hebben gehad. ‘Achter de schermen is heel veel gebeurd’, zegt Van der Veen. Verder wil ook hij voorlopig nog niets kwijt.
VVD doet niet mee met onderzoek
Beide raadsleden noemen geen personen, maar benadrukken alleen dat ze met de PvdA wel altijd door één deur konden. Daarmee blijven de ChristenUnie en VVD over. Fractievoorzitter Hans Klopstra (VVD) zegt dat hij wist dat deze gevoelens speelden bij zijn voormalige coalitie-genoot, maar dat hij er simpelweg niet veel mee kon. ‘Als VVD hadden en hebben wij hier niks mee te maken’, benadrukt hij. ‘Bij ons leeft er niet het gevoel dat wij op gespannen voet met andere partijen zouden leven.’
Klopstra voegt daaraan toe dat zijn partij ook niet mee zal werken aan het onderzoek. ‘Als er iets speelt, speelt het niet binnen de VVD’, benadrukt hij. ‘Daarbij, je bent een gemeenteraad. Daar leven tegenstellingen. Soms is er een fel debat, maar achteraf geef je elkaar gewoon een hand en ga je door. Om dat te gaan onderzoeken is de dood in de democratiepot.’
‘Zou niet zo moeten zijn’
Bij de ChristenUnie is Arjen Tamsma deze week Frits van der Heide opgevolgd als fractievoorzitter. Ook hij zegt de geluiden vanuit Lokaal Betrokken te kennen, maar hoorde deze pas na de coalitie-val. ‘Je gaat er niet vanuit dat zoiets speelt’, laat hij weten. ‘Het zou ook niet zo moeten zijn. Als deze geluiden kloppen, dan is daar ook zeker iets in te doen.’ Tamsma heeft niet het idee dat de problemen vanuit zijn partij komen: ‘Zelf herken ik het niet. We kunnen met iedereen overweg en zelf heb ik met iedereen contact als het moet.’
Overigens doet de ChristenUnie, anders dan de VVD, wel mee met het onderzoek. Volgens Tamsma is het belangrijk om goed onderzoek te doen, en zo de cultuur in beeld te brengen.
De partijen reageerden bij RTV1 op de coalitieval tijdens het spoeddebat in juni: (tekst gaat verder onder de video)
‘Trend zet zich door’
De oppositiepartijen laten weten dat er ook bij hen nooit het gevoel van onveiligheid is geweest. Maar veel van hen hebben wel de sfeer binnen de voormalige coalitie gezien en benadrukken dan ook het belang van een onderzoek. ‘Er is drie jaar geleden gestart met een nieuwe bestuurscultuur, maar we spreken niet dezelfde taal’, duidt CDA-leider Agnes Wubs de moeilijke samenwerking. ‘Daardoor zie je ook dat we bestuurlijk sinds 2022 aan het zoeken zijn.’
Het college werd, na het vertrek van Lokaal Betrokken-wethouder Jur Mellies, opgelapt met twee extra wethouders en de coalitie ging in minderheid door. Maar nog altijd loopt het niet soepel, ziet ook Erik Bieze van Gemeentebelangen. ‘Het probleem is begonnen bij de val van de coalitie, en die trend zet zich door. Op een bepaald moment moet je actie ondernemen, goed dat dat nu gebeurt.’
Nieuws uitgelekt
Dat het nieuws over het onderzoek is uitgelekt, verbaasd veel partijen. Maandagavond zouden ze zijn bijgepraat over de plannen. Dat het een paar dagen later al op straat ligt, zit de meesten niet lekker, Lokaal Betrokken reageert zelfs als door een wesp gestoken. ‘We zouden met elkaar aan gaan werken aan de problemen in een vertrouwelijke en veilige setting, daar is nu een bom onder gelegd door het naar buiten te brengen’, stelt Van der Veen. ‘We zijn allemaal volwassen mensen, laten we gewoon met zijn allen normaal doen en ons inzetten voor de inwoners van Stadskanaal, waarvoor we allen in de raad zitten. Respecteer elkaar als mens, ook al verschil je op inhoud van mening.
Binnenkort zal een extern onderzoekzoeksbureau beginnen met het napluizen van de bestuurscultuur, onder meer door individueel te spreken met de verschillende partijen. Hieruit zal een rapport worden gemaakt, die wordt gedeeld met de gemeenteraad en college. Wanneer deze klaar is en of deze openbaar wordt, is nog niet bekend.
Luister online
