REGIO – Staatssecretaris Chris Jansen (PVV) van openbaar vervoer ziet weinig mogelijkheden om met Europese subsidies de Nedersaksenlijn en Lelylijn te realiseren, dat zegt Jansen als antwoord op vragen vanuit de Tweede Kamer.
Om een volgend onderzoek naar de Nedersaksenlijn te doen, het zogenoemde MIRT-onderzoek, moet volgens de staatssecretaris 75 procent van de benodigde begroting beschikbaar zijn. Maar die 1,3 miljard heeft het kabinet nog niet vrij kunnen spelen. Een poging van Jansen om geld van de Lelylijn te gebruiken, werd geblokkeerd door de Tweede Kamer.
Europese potjes
Het parlement vroeg de staatssecretaris om ook naar Europese subsidies te kijken. Zo is er het Connecting Europe Facility (CEF), een geldpot van 33,7 miljard euro. Jansen zegt nu in antwoorden op vragen van het Kamerlid Olger van Dijk (NSC) dat de kans op deze Europese financiering klein is. Dat komt volgens Jansen vooral omdat de het CEF-geld al bijna uitgeput is en er geen nieuwe aanvragen gedaan kunnen worden.
Lelylijn en Nedersaksenlijn
Al jaren wordt gesproken over twee belangrijke spoorlijnen voor het noorden. Er is de Lelylijn (Groningen-Lelystad) en de Nedersaksenlijn (Groningen-Enschede via Veendam en Stadskanaal). Voor beide lijnen is geld nodig. De Lelylijn komt nog zo’n 10 miljard euro tekort. Voor de Nedersaksenlijn is het tekort met 1,7 miljard euro flink kleiner. Om de Nedersaksenlijn mogeljik te maken moet er spoor worden aangelegd tussen Emmen en Veendam.
‘De meeste Europese middelen zijn al belegd’, aldus Jansen. ‘En voor de periode 2021-2027 is er nauwelijks nog budget beschikbaar.’ Daarnaast valt het tracé Stadskanaal-Emmen, waarvoor het meeste geld nodig is, buiten de Trans-Europese Netwerken (TEN-T) valt en komt daardoor nu niet in aanmerking voor CEF-financiering.
Geld van defensie
Hoogstwaarschijnlijk geen Europees geld dus om de spoorlijnen in het noorden aan te leggen. Een tegenslag, maar tijdens een werkbezoek aan het hoofdstation van Groningen eerder deze maand, was de staatssecretaris een stuk optimistischer. Toen zei hij dat het kabinet sprak over meer geld voor de Nedersaksen- en de Lelylijn. Zo zou Jansen in zijn zoektocht naar geld ook naar defensie kijken, aangezien dit ministerie als een van de weinigen fors mag uitgeven door wereldwijde spanningen.
Daar zou een kans liggen voor de Lely- en Nedersaksenlijn. Omdat zwaar materieel over het spoor tussen Groningen en Duitsland vervoerd kan worden. Jansen zei met zijn Defensie-collega Gijs Tuinman (BBB) in gesprek te zijn over ‘wat ze voor elkaar kunnen betekenen’. Maar in zijn beantwoording slaat Jansen een minder optimistische toon aan: hij schrijft dat defensietransporten juist meer van west naar oost gericht zijn. Daar vallen de noordelijke spoorlijnen niet onder.
Jansen: ‘Ook transporten vanaf Eemshaven richting het oosten zullen naar verwachting geen gebruik gaan maken van het stuk Lelystad-Groningen en gebruiken de grensovergangen in midden- Nederland. Het deel Groningen-Bremen kan voor de transporten uit de Eemshaven een potentiële omreisroute vormen. Het nadeel bij deze route is dat er minder goede aansluiting in Duitsland en verder naar Oost-Europa is. Voor de Lelylijn zijn de kansen voor financiering voor militaire mobiliteit daarmee beperkt tot het internationale deel.
Gesprek met betrokken bestuurders
Vlak na zijn werkbezoek aan Groningen sprak Jansen met de betrokken commissarissen van de Koning en gedeputeerden uit verschillende provincies over de spoorlijnen. Wat hij daar precies heeft gezegd, is niet bekend. Toenmalig gedeputeerde Johan Hamster van Groningen liet aan RTV1 weten dat ze gezamenlijk hebben afgesproken niets naar buiten te brengen over het gesprek.
Hoe dan ook heeft de Tweede Kamer de staatssecretaris, nadat hij geen geld mocht gebruiken vanuit de Lelylijn, opdracht gegeven om creatief te zijn en alsnog geld te vinden. Hij zal in de voorjaarsnota met plannen moeten komen om de verbindingen te realiseren. Deze voorjaarsnota zal ergens komende maand gepresenteerd moeten worden, maar of er dan eindelijk geld voor de Nedersaksenlijn komt, blijft onzeker.
Luister online
