COMMENTAAR – Jan-Willem van de Kolk schrijft voor RTV1 columns in de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Jan-Willem was zestien jaren wethouder van de gemeente Stadskanaal, en later van Bedum. In z’n eerste column schrijft hij over het belang van de landelijke verkiezingen.
De stembussen gaan woensdag 29 oktober weer open. Nederland trekt opnieuw naar het stemlokaal. We mogen kiezen voor een nieuwe samenstelling van de Tweede kamer. De stembusgang hoort er helemaal bij, maar er kleeft nu iets wrangs aan.
Beloftes verdampten als sneeuw voor de zon
Wie terugblikt op de afgelopen kabinetsperiode, ziet vooral wat níet gelukt is. Beloftes verdampten als sneeuw voor de zon. Loze compromissen bleken niet uitvoerbaar. Het kabinet maakte direct een valse start met een regeerakkoord dat aan alle kanten rammelde. Vanaf het begin was duidelijk dat de coalitiepartijen geen belangrijke besluiten zouden nemen.
Wie had verwacht dat het eigen risico met voorrang afgeschaft zou worden, werd geconfronteerd met veel hogere zorgpremies. Diegene die huurbevriezing beloofd werd, kampte met een forse stijging van de woonlasten. Een oplossing voor de stikstofproblemen werd elke keer vooruit geschoven. En, om maar een voorbeeld te noemen, er werd met Prinsjesdag een streep gezet door de luid bejubelde afspraak dat de rode dieselaccijns zou worden afgeschaft.
Wat is er met jou vertrouwen gedaan?
Je hebt gestemd en je vertrouwen gegeven. Maar wat is er met dat vertrouwen gedaan? Het antwoord is: teleurstellend weinig. Het kabinet en de coalitiepartijen belanden snel in een moeras. Grote dossiers, zoals wonen, migratie, zorg en klimaat, bleven liggen. De kloof tussen burger en politiek werd er alleen maar dieper door. De afgang van de ‘het meest rechtse kabinet ooit’ stelt een nieuwe regering voor nog grotere opgaven.
En toch, met de aanstaande verkiezingen hebben de kiezers de kans om opnieuw richting te geven. Stemmen is niet alleen een recht. Het is ook een mogelijkheid om te zeggen: dit is wat ik belangrijk vind en dit is waar het beter moet.
‘Welke partij wil daadwerkelijk samenwerken?’
Nog meer dan eerder speelt daarbij de afweging aan wie je bestuursverantwoordelijkheid toevertrouwd. Problemen zijn er om op te lossen, meestal gaat dat niet zonder pijn. Je kunt stemmen op roeptoeters, maar ook op partijen die lastige keuzes niet uit de weg gaan. Welke partij is bereid om daadwerkelijk samen te werken en knopen door te hakken? Wie kiest voor het algemeen landsbelang boven het partijbelang? De woningnood, migratie, verdeling van lasten, stikstof- en klimaatproblemen schreeuwen om oplossingen en duidelijkheid.
Thuisblijven is de enige zekere manier om geen invloed uit te oefenen en niets te veranderen. Met stemmen biedt je ons land nieuwe kansen. Stemmen is een verworven recht. Een recht dat we koesteren. Dus ja, we mogen weer.
Luister online
