BORGER – Het percentage van jongeren dat rookt is na een lange periode van daling weer aan het toenemen. De reden hiervoor is de populariteit van de ‘vape’, ook wel een e-sigaret genoemd. Een vape bevat geen tabak, maar wel veel ongezonde stoffen zoals nicotine. Bij vapen wordt een vloeistof geïnhaleerd, die vermengd is met smaakstoffen.
‘Ooit werd vapen gezien als het gezonde alternatief voor roken, maar inmiddels weten we dat het nog veel slechter is’, vertelt wethouder Ankie van Tongeren. Daarom start de gemeente Borger-Odoorn als eerste gemeente in Drenthe met de campagne ‘Adem in, vape uit’. Naast de gemeente zijn Andes, Stichting Sociale Teams, Verslavingszorg Noord-Nederland en het Esdal College betrokken bij het project.
Geen plaatje van zwarte longen
De campagne richt zich met name op het creëren van bewustwording onder jongeren. ‘Jongeren weten best wel hoe ongezond roken is, dus een powerpoint met een plaatje van zwarte longen is geen nieuwe informatie’, vertelt Noortje Bos. Zij is als coördinator betrokken bij de campagne namens Healthy Ageing Network Noord-Nederland (HANNN). ‘Wij gaan met jongeren in gesprek en hebben het over thema’s als groepsdruk en stress. Niet door met het vingertje te wijzen, maar zonder oordeel en laagdrempelig.’
Ook Verslavingszorg Noord-Nederland (VNN) is onderdeel van het project. ‘Vaak denkt men bij verslavingszorg aan alcohol en drugs, maar juist voor het stoppen met roken en vapen is VNN een hele geschikte partij. Jongeren kunnen goede hulp krijgen’, aldus Bos.
Ongezonder en meer verslavend
Dat bewustwording hoog nodig is merkt Noortje Bos. ‘De vape is ooit in de markt gebracht als een gezonder alternatief voor roken en als een hulpmiddel voor het stoppen met roken. Jongeren hebben er daardoor een verkeerd beeld van.’ Het vapen is volgens haar echter vele malen schadelijker dan het roken van sigaretten. ‘Omdat er in een vape vele meer nicotine zit dan in een sigaret. Als je één hijsje van een vape neemt, dan krijg je de hoeveelheid nicotine binnen van meerdere sigaretten.’ Doordat er zoveel nicotine inzit, kunnen jongeren na een aantal keer vapen al verslaafd raken.
Daarnaast bevat een vape een (herlaadbare) batterij, waar looddeeltjes inzitten. ‘Dit kan in je hersenen terecht komen’, vertelt Bos. ‘De plakkerige vloeistof die wordt verdampt en ingeademd komt in je longen terecht. Daardoor ben je veel vatbaarder voor longaandoeningen. Dat is kennis die de meeste leerlingen niet hebben.’
‘Het is lekker’
De vape is verkrijgbaar in tal van zoete smaakjes en dat maakt het voor jongeren aantrekkelijk. ‘Door de verschillende smaakjes is het veel lekkerder dan roken. En daardoor merk je niet wat je eigenlijk aan het doen bent’, verklaart Bos. Volgens haar is de ervaring van een eerste hijsje ook compleet verschillend. ‘Bij sigaretten wordt er vaak flink geproest, maar bij de vape is dit meestal niet het geval.’
Ook het gebruiksgemak van de vape verklaart de populariteit. ‘Je kunt het overal doen. Anders dan bij sigaretten hoef je er niet voor naar een rookzone, waar je vervolgens een hele sigaret op moet roken. Een vape heb je in je jaszak zitten, je neemt gemakkelijk even één of twee hijsjes. Dat maakt dat jongeren het veel meer doen en dus ook veel meer nicotine binnenkrijgen’, aldus een bezorgde Bos.
Vapecalculator
Onderdeel van de campagne is ‘De Gezonde Huiskamer’. In de huiskamer kunnen jongeren op een interactieve manier ervaren wat stoppen met roken of vapen hen op kan leveren. Dit wordt gedaan middels een vapecalculator. Door het beantwoorden van vragen krijgen jongeren inzichtelijk hoeveel geld ze uitgeven aan hun ongezonde gewoonte. Vervolgens wordt dit vergeleken met de kosten van bijvoorbeeld een nieuw paar schoenen of tickets voor een festival. ‘Dat voel je meteen in je portemonnee en daar zijn jongeren gevoelig voor. Het werkt goed voor het puberbrein en kan echt een stimulans geven om te stoppen’, aldus Bos.
De Gezonde Huiskamer rijdt de komende dagen langs verschillende plekken in de gemeente. De betrokken partijen gaan later deze maand langs bij verenigingen voor informatiebijeenkomsten voor ouders.
Luister online
