STADSKANAAL – Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbleven dertien Joodse onderduikers, twee gevluchte dwangarbeiders en een gedeserteerde soldaat in de boerderij van Willem en Hindertje Drenth-van der Sluis in Stadskanaal. Alle onderduikers overleefden de oorlog. Dit bijzondere verhaal van het ‘Knoalster Achterhuis’ vormde de inspiratie voor een toneelgezelschap uit Gouda. Ze maakten een voorstelling, die binnenkort ook te zien zal zijn in Stadskanaal.
Eén van de drijvende krachten achter dit initiatief is Knoalster Jaap Duit. Hij reisde af naar Gouda om het stuk te bekijken. ‘Ik was bekend met het verhaal, maar op het toneel krijgt het toch een andere dimensie. Het emotioneerde mij’, vertelt hij in RTV1 talkshow 1 op Vrijdag. Na overleg met de regisseur werd besloten dat 2026 het jaar zou worden waarin het stuk naar Stadskanaal komt.
‘Verhaal verdient meer aandacht’
Het verhaal van de familie is om meerdere redenen bijzonder. Zo werkte één van de dochters op het hoofdkantoor van de NSB. Daardoor werd het gezin in het dorp met de nek aangekeken. Tegelijkertijd gaf haar positie de familie de kans om belangrijke informatie te verzamelen.
Het verhaal verdient volgens Duit dan ook meer aandacht. ‘Het heeft eigenlijk nooit een groot publiek bereikt’, vertelt hij. ‘Ik denk omdat we hier te bescheiden zijn. Wanneer dit verhaal zich zou hebben afgespeeld in het westen, dan zou het veel meer impact hebben gehad.’
Volgens de betrokken Knoalster is het van groot belang dat het ‘onbaatzuchtige’ verhaal van de familie Drenth-Van der Sluis doorverteld wordt. ‘Van generatie op generatie, zodat ook jongeren zich bewust worden van de Tweede Wereldoorlog en de vervolging van onderdrukte groepen.’
(Tekst gaat verder onder video)
Vijf keer in de Semskerk
De plek waar de voorstelling getoond zal worden is de Semsstraatkerk in Stadskanaal. ‘De leden van het gezin Drenth-Van der Sluis zijn allemaal gedoopt in deze kerk. Dus als wij het stuk naar Stadskanaal zouden halen, dan wat ons betreft naar deze locatie’, verklaart initiatiefnemer Jaap Duit.
Aanvankelijk schrok de organisatie van de kosten. Toch besloten ze het risico te nemen. Dat pakte goed uit, want binnen een maand waren vier voorstellingen volledig uitverkocht. In overleg met het gezelschap uit Gouda werd daarom een vijfde voorstelling toegevoegd.
Ook die extra voorstelling, op zondagochtend, was snel uitverkocht. ‘Toen ging bij ons wel de vlag uit’, zegt Duit lachend. ‘Dankzij die vijfde voorstelling hebben we het financieel rond. Dat is een opluchting.’
Interesse uit het buitenland
De voorstelling kan rekenen op belangstelling vanuit het buitenland. Er reist een groep van vijftien mensen uit Amerika af naar Stadskanaal. Een deel van hen is familie van onderduikers die destijds in het Knoalster Achterhuis zaten. ‘Dat maakt het voor ons extra bijzonder’, aldus Duit.
De voorstellingen worden getoond in het weekend dat Stadskanaal werd bevrijd. Na de bevrijding kwamen de zestien onderduikers tevoorschijn en liepen ze samen naar het gemeentehuis. Dat zorgde voor grote verbazing, omdat de familie in de omgeving bekendstond als ‘moffen’. Volgens Duit heeft die tocht de familie mogelijk beschermd tegen wraakacties tijdens de zogenoemde Bijltjesdag, waarop vermeende NSB’ers werden vernederd en gestraft.
Mensen die een kaartje hebben weten te bemachtigen voor de voorstellingen hebben geluk, want het stuk zal alleen dit jaar te zien zijn.
Luister online
