VEENDAM – De gemeente Veendam sluit 2025 af met een overschot van 3,6 miljoen euro. Dat klinkt als een buffer voor moeilijke tijden, maar het grootste deel van dat geld heeft al een bestemming of viel door geluk op de mat. En voor de komende jaren stevent de gemeente juist af op tekorten.
Van de 3,6 miljoen euro is ruim 3,1 miljoen geld dat in 2025 wél was gereserveerd voor concrete plannen, maar nog niet is uitgegeven omdat dat werk nog niet af is. Dat bedrag schuift door naar 2026 en is dus geen vrij besteedbare winst. Blijft over: een half miljoen aan echte meevallers. Ook daar zit een kanttekening: een flink deel kwam laat in het jaar uit Den Haag, via de zogeheten decembercirculaire, de afrekening waarmee het Rijk geld over gemeenten verdeelt. Die leverde Veendam ruim twee miljoen euro extra op. Zonder dat late rijksgeld was het jaar minder fraai geëindigd.
‘Gezond’, zegt het college
Het college van burgemeester en wethouders houdt vast aan een positieve boodschap. Het wijst op de balans: Veendam heeft meer bezittingen dan schulden, en de spaarpot van de gemeente groeide in 2025 van 15 naar 20 miljoen euro. ‘Het college ziet de financiële positie van de gemeente over 2025 als gezond.’
Op dat punt heeft het gelijk: de balans is solide. Maar dat zegt iets over het vermogen, niet over de vraag of de inkomsten en uitgaven structureel in evenwicht zijn. De gemeente is verplicht een overzicht op te nemen van eenmalige mee- en tegenvallers. Daaruit blijkt dat de eenmalige voordelen de nadelen met zo’n vijf miljoen euro overtroffen. Haal je al dat toevallige geld weg, dan hield Veendam niets over, maar kwam de gemeente structureel miljoenen tekort.
Bijna zeven miljoen onrechtmatig
In de stukken staat daarnaast dat er voor bijna 6,8 miljoen euro niet volgens de regels is gehandeld. ‘Onrechtmatig’ betekent hier niet dat er geld is verdwenen, maar dat de gemeente geld uitgaf zonder zich precies aan de eigen regels of de wet te houden. De raad vindt fouten tot ongeveer drie miljoen euro nog aanvaardbaar; die grens is in 2025 meer dan verdubbeld.
Een deel valt de gemeente moeilijk aan te rekenen, zoals een verplichte storting van 1,7 miljoen euro in de pensioenpot van (oud-)wethouders. Maar bijna 2,5 miljoen betreft inkoop die niet goed is aanbesteed, vooral bij het inhuren van extern personeel, een probleem dat volgens de stukken al langer speelt. Het college legt in zijn reactie de nadruk op het eerste deel en noemt de pensioenstorting als voorbeeld. Over de aanbestedingsfouten en over concrete verbetermaatregelen zegt het antwoord niets.
Aan dat inhuurpunt hangt een opvallend cijfer: de kosten voor extern personeel zijn bijna een kwart van de totale loonsom, terwijl vrijwel alle vacatures zijn ingevuld. Volgens het college blijft externe inzet nodig voor rijkstaken als verduurzaming en het gaswinningsprogramma Nij Begun, en wordt dat ‘volledig’ door het Rijk vergoed. Toch rekent de gemeente voor de jaren vanaf 2027 op bijna een miljoen euro per jaar aan geld dat nóg niet is toegekend, iets wat ze in haar eigen stukken een risico noemt.
Magere jaren in zicht
Op andere vragen blijft het college vaag. Veendam onderhoudt zijn wegen al sinds 2011 op het laagste niveau dat nog als verantwoord geldt, met een beheerplan uit datzelfde jaar. Of dat na vijftien jaar nog kan, beantwoordt het college niet. Ook over de toekomst van zwembad Tropiqua en cultuurcentrum vanBeresteyn, beide kostten meer dan begroot, wordt geen knoop doorgehakt.
De onzekerheid voor de toekomst blijft groot, vooral door het Rijk dat geen duidelijkheid geeft over de vergoeding voor jeugdzorg en over een nieuwe verdeling van het geld over gemeenten. Extra geld verwacht het college niet en bezuinigingen sluit het niet uit: blijkt bij de begroting voor 2027 dat ingrijpen nodig is, dan komen er voorstellen naar de raad.
De jaarstukken worden maandag 29 juni besproken in de gemeenteraad. Dan ligt de vraag op tafel die het overschot oproept: viert Veendam een goed jaar, of maakt het zich op voor magere jaren?
Luister online
