WILDERVANK – Achter de sluis en het gemaal aan de Kuifreiger, aan het Langeboschemeer in Wildervank, moet de komende jaren een voedselbos van zo’n twee hectare verrijzen. Initiatiefnemer Jikke van der Spek en haar mede-initiatiefnemers willen er een groene ontmoetingsplek van maken waar natuur, biodiversiteit en lokaal voedsel samenkomen. Daarvoor zoeken ze inwoners die willen meebouwen.
Van der Spek legt tijdens een wandeling over het terrein uit wat een voedselbos precies is. ‘Het is geen bosbouw, het is geen landbouw, het zit er eigenlijk tussenin,’ zegt ze. ‘Het is een ecosysteem wat je opbouwt uit verschillende lagen: de grondlaag, de bodembedekkers, de kruiden, de bloeiende planten, struiken, halfhoge bomen, hogere bomen en heel hoge bomen.’ Het bijzondere is dat vrijwel alles wat er groeit, eetbaar is. ‘Van de vruchten, of de noten, of de bladeren, de kruiden, alles is te gebruiken als voedsel.’
Anders dan een moestuin of boomgaard vraagt een voedselbos weinig onderhoud. ‘Je moet ook niet iedere week onkruid weghalen en snoeien. Je moet het ook laten gaan,’ legt de initiefneemster uit. Vallend blad vergaat en versterkt zo geleidelijk de bodem, waardoor het ecosysteem zichzelf in stand houdt.
Op het terrein moeten onder meer notenbomen, fruitbomen en bessenstruiken komen. Rondom staat al veel laurierbes, een struik waarvan de bessen te oogsten en tot jam te verwerken zijn. Dat soort gewassen vormt straks de basis van het voedselbos.
(Tekst gaat verder onder video)
Begonnen tijdens wandeling
Het idee ontstond tijdens wandelingen die Van der Spek en haar man, die vlakbij in Wildervank wonen, al jaren over het braakliggende terrein maakten. Hun oudste kind, kunstenaar en woonachtig in Oslo, houdt zich in zijn kunstpraktijk al langer bezig met voedselbossen en bracht de bomen op het terrein in kaart. ‘Er zijn veel bomen die eigenlijk heel gunstig zijn voor een voedselbos,’ vertelt Van der Spek. Zo groeide het idee: van wie zou dit terrein eigenlijk zijn? Dat bleek de gemeente Veendam, die enthousiast reageerde en inmiddels een langdurige huurovereenkomst voor de grond biedt.
Sociaal project
Voor Van der Spek is het voedselbos minstens zo veel een sociaal project als een ecologisch project. ‘We willen dat met zoveel mogelijk buurtbewoners realiseren,’ zegt ze, waarbij ze de buurt breed opvat. Naast het herstellen van biodiversiteit en het bieden van een alternatief naast de reguliere landbouw, hoopt de initiatiefgroep vooral mensen bij elkaar te brengen. ‘Die sociale opbrengst die heb je direct. Er melden zich mensen aan die we anders niet zouden kennen.’
Dat merken ze nu al: ongeveer 25 mensen hebben zich inmiddels aangemeld om bij te dragen, als bestuurslid, vrijwilliger of donateur. Bestuurslid Irene van Wijhe onderstreept in het persbericht dat het initiatief verder gaat dan voedsel alleen: ‘We willen een plek creëren waar mensen elkaar ontmoeten, samen leren en ervaren waar voedsel vandaan komt. Kinderen kunnen ontdekken dat voedsel niet uit de supermarkt komt, maar groeit in de natuur om ons heen.’
(Tekst gaat verder onder afbeelding)
Planning
Als alles volgens planning verloopt, kan de initiatiefgroep vanaf november het eerste perceel van een hectare in gebruik nemen en begin volgend jaar met de aanplant beginnen. Na twee jaar zou daar een tweede hectare aan de overkant van het pad bij kunnen komen, waarmee het voedselbos zijn beoogde omvang van twee hectare bereikt. Vertraging is nog mogelijk: de oprichting van de stichting en het regelen van een bankrekening kunnen tijd kosten, waardoor de start mogelijk een jaar opschuift.
Vrijwilligers en donateurs gezocht
De initiatiefgroep, die zich momenteel omvormt tot stichting, zoekt nadrukkelijk hulp uit de omgeving: vrijwilligers voor aanleg en onderhoud, donateurs en ‘Vrienden van het voedselbos’, mensen met kennis van natuur, educatie, communicatie, financiën of bestuur, en meedenkers over toekomstige activiteiten. Ook wil de initiatiefgroep lokale boeren actief betrekken, zodat het voedselbos onderdeel wordt van een bredere beweging in de omgeving.
Een bijzonder onderdeel van het project is het monitoren van de biodiversiteit: de initiatiefgroep wil de komende jaren bijhouden welke planten, insecten, vogels en andere dieren zich in het gebied vestigen, om zo de effecten van het voedselbos op de leefomgeving zichtbaar te maken.
Belangstellenden kunnen zich melden via voedselbos.langebosch@proton.me.
Luister online
