ZUIDWENDING – Het kabinet stelt 450 miljoen euro subsidie beschikbaar voor de bouw van de eerste grote ondergrondse waterstofopslag van Nederland, in Zuidwending. Minister Van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei heeft hiervoor een beschikking afgegeven aan bedrijf HyStock. Dat blijkt uit een brief die de minister naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.
In Zuidwending wil HyStock vier grote zoutcavernes onder de grond gebruiken om waterstof in op te slaan. Dat is nodig omdat Nederland steeds meer waterstof gaat gebruiken als schone energiebron, bijvoorbeeld voor de industrie. Maar waterstof kan niet altijd meteen worden gebruikt op het moment dat het wordt gemaakt. Daarom is opslag belangrijk: net zoals nu aardgas wordt opgeslagen, moet straks ook waterstof ergens bewaard kunnen worden tot het nodig is.
Zuidwending is hiervoor een geschikte plek. De grond bevat zoutlagen waarin cavernes gemaakt kunnen worden, en er ligt al aardgasopslag in het gebied. Daardoor is er al veel kennis en ervaring aanwezig. Ook kan de opslag makkelijk worden aangesloten op het landelijke netwerk voor waterstof.
Waarom geeft het Rijk hier geld voor?
Het bouwen van zo’n opslag kost veel geld en duurt lang: tussen de eerste plannen en de daadwerkelijke ingebruikname zit meestal tien tot vijftien jaar. Bovendien is dit project een primeur: het is de eerste keer dat Nederland waterstof op deze schaal onder de grond gaat opslaan.
Het probleem is dat de markt voor waterstof nog erg nieuw is. Bedrijven die waterstof maken, wachten op afnemers. Afnemers wachten op vervoer van de waterstof. En bedrijven die opslag willen bouwen, wachten weer op genoeg klanten. Niemand durft als eerste een grote investering te doen. Het kabinet noemt dit ‘marktfalen’ en vindt dat de overheid daarom moet helpen om het project toch van de grond te krijgen.
Waar is het geld precies voor?
Het geld van 450 miljoen euro is niet bedoeld om alle kosten van HyStock te dekken. Het is specifiek bedoeld om drie risico’s op te vangen die buiten de macht van het bedrijf liggen. Zoals het risico dat de prijs van zogeheten ‘kussengas’ (gas dat nodig is om de opslag goed te laten werken) sterk stijgt of moeilijk te krijgen is. Ook wordt het risico dat de opslag in de eerste jaren nog niet vol genoeg zit, omdat er nog niet genoeg klanten zijn en het risico op vertraging door het aanvragen van vergunningen benoemd.
Gewone bedrijfsrisico’s, zoals tegenvallende bouwkosten, vallen dus niet onder deze subsidie. HyStock blijft daar zelf verantwoordelijk voor.
Is dit al helemaal rond?
De Tweede Kamer stemde op 18 juni al in met het beschikbaar stellen van het geld. Op 30 juni deed de Eerste Kamer hetzelfde. Daarmee mag de minister het geld nu ook echt toekennen. HyStock liet op 29 juni weten dat het bedrijf de opdracht onder deze voorwaarden wil uitvoeren.
Het project loopt overigens los van de aparte procedure waarin wordt gekeken naar vergunningen en de gevolgen voor omwonenden. Die procedure is al sinds 2022 bezig. Bewoners van het gebied worden hierover apart geïnformeerd, en er wordt ook gewerkt aan een bredere toekomstvisie voor Zuidwending. Minister Van Veldhoven bracht samen met de staatssecretaris op 23 maart 2026 een werkbezoek aan het gebied en sprak toen met bewoners en bestuurders.
Les uit het verleden
Bij eerdere grote energieprojecten ging het weleens mis met het uitgeven van overheidsgeld. De Algemene Rekenkamer waarschuwde in december 2025 dat de overheid duidelijker moet uitleggen waarom zulke subsidies nodig zijn, en dat het risico op onbeperkte kosten voorkomen moet worden. Het kabinet zegt deze lessen te hebben meegenomen: de subsidie is aan een maximumbedrag gebonden en geldt alleen voor de drie genoemde risico’s, niet voor alle mogelijke tegenvallers.
Luister online
