BORGER-ODOORN – In Borger-Odoorn wordt er momenteel een ecologisch onderzoek uitgevoerd. Het onderzoek richt zich op de verblijfplaatsen van vleermuizen en vogels. Hun nestplaatsen, zoals een spouwmuur, kunnen in gevaar komen op het moment dat isolatiewerkzaamheden plaatsvinden. Isoleren mag dan ook niet zomaar gebeuren, want vleermuizen en vogels zijn beschermde diersoorten. RTV1 ging een avond met ecologen en vrijwilligers de straat op om te zien waar de vleermuizen zitten.
Een groepje mensen met gele hesjes dat in de avond laat nog door het dorp loopt: Het zal een herkenbaar beeld zijn voor inwoners van Borger-Odoorn. Ook in de Tweede Exloërmond komt er weer een groep bijeen. ‘Wij snappen dat het voor scheve gezichten zorgt’, vertelt ecoloog Gerard Lubbers. ‘Daarom dragen we ook hesjes en maken we ons bekend op het moment dat we inwoners tegenkomen. Als we vertellen dat het om de vleermuizen gaat, is er vaak niks aan de hand.’
Voor het onderzoek is het volgens Lubbers noodzakelijk om pas laat in de avond de straat op te gaan. ‘Vleermuizen zijn échte nachtdieren. Dan gaan ze op jacht en overdag zitten ze vaak in gebouwen.’
(Tekst gaat verder onder de video)
Met vrijwilligers de straat op
De ecologen gaan twee keer de straat op. ‘We beginnen heel vroeg in de ochtend. Rond 04:00 gaan we kijken waar de vleermuizen terugkomen. Zo hebben we in kaart bij welke gebouwen ze zitten. Laat in de avond vliegen ze uit en dan gaan we weer langs de huizen om te tellen.’
De ecologen zijn de afgelopen weken ondersteund door vrijwilligers. ‘Het is mooi om te zien dat mensen willen helpen. We leggen ze uit wat ze moeten doen, maar eigenlijk is het niet heel moeilijk. Aan het eind van de avond kunnen we zien wie de meeste vleermuizen heeft geteld’, zegt hij met een knipoog.
Isolatie zorgt voor bedreiging
Dat de vleermuizen zich in gebouwen schuilhouden, is de aanleiding voor het onderzoek. Vleermuizen houden zich namelijk onder andere schuil in spouwmuren. Een spouwmuur bestaat uit een binnenmuur en een buitenmuur met daartussen een open ruimte, de spouw. Deze spouw helpt om de woning beter te isoleren. ‘Doordat er een opgave ligt om gebouwen extra te isoleren, wordt er ook vaak isolatiemateriaal in de spouw gespoten. Als blijkt dat er dan nog vleermuizen zitten, gaan ze dood en dat willen we niet’, aldus Lubbers.
Het is niet alleen onwenselijk, maar volgens de wet mag het ook niet. Vleermuizen zijn namelijk beschermde diersoorten en de Raad van State oordeelde een aantal jaar geleden dat er een ecologisch onderzoek moet hebben plaatsgevonden. Pas dan mogen gebouwen geïsoleerd worden. Volgens beleidsmedewerker duurzaamheid bij Borger-Odoorn, Pia Ketelaar, is dat makkelijker gezegd dan gedaan. ‘Deze onderzoeken zijn vaak heel erg duur en kosten veel tijd. Veel inwoners zijn ook nog niet op de hoogte van deze regels. Daarom doen wij als gemeente het onderzoek en kunnen inwoners vanaf volgend jaar bij ons een vergunning aanvragen. Zo kunnen ze zorgeloos isoleren zonder dat er vleermuizen verloren gaan.’
Het komt weleens voor dat er projecten stil komen te liggen, omdat er verblijfplaatsen zijn van vleermuizen. ‘Dat betekent dat er in de planning niet goed rekening is gehouden met het ecologisch onderzoek en de maatregelen die je moet nemen als er een bijzonder vleermuisverblijf wordt aangetroffen ‘, vertelt Ketelaar. ‘Daarom voeren wij dit onderzoek uit voor de inwoners.’
De gemeente zelf heeft ook te maken gehad met deze regelgeving bij de verbouwing van het gemeentehuis. ‘Er is een bijzondere groep vleermuizen gevonden en daarom hebben we besloten om de isolatieplannen uit te stellen. We gaan namelijk eerst ons plan goed uitvoeren, zodat we de vleermuizen goed kunnen beschermen.’
Zorgen voor alternatieve plekken
Wanneer het ecologische onderzoek is afgerond, kan er worden gekeken naar de oplossingen. ‘Als er geen vleermuizen in de spouwgaten zitten, kan er gewoon worden geïsoleerd’, vertelt Lubbers. ‘Omdat het aantal schuilplaatsen daardoor wegvalt, moeten er wel alternatieve plekken worden aangeboden, zoals vleermuizenkasten.’
Luister online
