STADSKANAAL – Het zijn verhalen die vandaag de dag met een lantaarntje te vinden zijn: ooggetuigenverslagen uit de Tweede Wereldoorlog. Toch doet het Bevrijdingsmuseum Noord Nederland een oproep aan mensen die zich deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis nog kunnen herinneren om hun verhaal te delen in een interview.
Volgens Jan Bleeker van het Bevrijdingsmuseum is hun documentaire-project een schot in de roos: interviews met ooggetuigen. ‘Wegens succes gaan we daarom ook door met dit project’, vertelt Bleeker. Het museum heeft al meerdere filmdocumentaires gemaakt, maar wil door zolang het kan. ‘We richten ons hierbij op de dorpen en ditmaal specifiek op de huidige gemeenten Westerwolde en Stadskanaal. Hier zijn we namelijk nog niet vaak geweest.’
‘Gewone’ verhalen
Het Bevrijdingsmuseum zoekt naar ‘gewone’ verhalen uit het dagelijks leven tijdens de oorlog. ‘Als we een spectaculair verhaal tegenkomen, is dat bijvangst’, legt Bleeker uit. ‘We praten nu vooral met mensen over de dagelijkse gang van zaken: hoe ze naar school gingen, naar de kerk of naar de vereniging.’
Bleeker nam al meerdere van dit soort interviews met ooggetuigen uit de provincie Groningen af en merkte hoe daarbij vaak emoties loskwamen, op allerlei manieren. ‘Soms praten mensen over verschrikkelijke gebeurtenissen, zoals een vermoord familielid of een razzia. Maar in een ander gesprek liggen we onder de tafel van het lachen door een anekdote uit die tijd. Het gaat echt alle kanten op.’
Tijd dringt
Door corona heeft het project lange tijd stilgelegen. Dat kostte tijd die het Bevrijdingsmuseum eigenlijk helemaal niet heeft. ‘De tijd dringt. Er zijn steeds minder mensen die de oorlog bewust hebben meegemaakt. Daarom is het belangrijk deze verhalen nu nog op te halen, zolang het nog kan.’
Verloop
Wanneer iemand wil meewerken, volgt er eerst een voorgesprek met Bleeker. ‘Dat is vooral om mensen op hun gemak te stellen. Veel mensen vinden het namelijk heel spannend, zo’n camera in huis. Ook kan ik in het voorgesprek het verhaal al aanhoren, zodat ik later een vraag kan stellen als iemand er even niet meer uitkomt.’
Na het voorgesprek komt uiteindelijk de cameraploeg langs voor het interview zelf. Hierin wordt niet geknipt, behalve als iemand even vastloopt of moet hoesten. ‘We gaan aan de volgorde van het verhaal niets veranderen’, benadrukt Bleeker. ‘Ervaring leert ons dat dit afbreuk doet aan het verhaal zelf.’
Na het interview volgt de afwikkeling met ondertiteling en andere montage. Vervolgens wordt het interview getoond aan de geïnterviewde en zijn of haar familie. ‘Pas als ze allemaal akkoord zijn, gebruiken we het interview in onze expositie of laten we het zien op bijvoorbeeld scholen.’
Bleeker hoopt dat zoveel mogelijk mensen uit de regio zich aanmelden. ‘Alle verhalen zijn welkom, als het maar ooggetuigenverslagen zijn.’ Mensen die mee willen doen kunnen zich aanmelden via museumnoord@gmail.com.
Luister online
