REGIO – Op woensdag 12 augustus is vanuit Nederland een gedeeltelijke zonsverduistering te zien, waarbij rond 20.11 uur zo’n 90 procent van de zon door de maan wordt bedekt. Zo groot was een eclips hier niet meer sinds 1999, en een vergelijkbare verduistering zien we pas weer in 2081. Toch merken ondernemers in de Veenkoloniën nog weinig van een run op speciale eclipsbrillen.
Marchel Smit, die winkels heeft in zowel Veendam als Gieten, ziet de belangstelling nog niet echt op gang komen. ‘Het valt op zich wel mee. Het gaat wel, maar mijn ervaring is dat mensen er op het laatste moment achter komen’, zegt hij. In zijn winkels liggen nog bijna honderd eclipsbrillen. ‘Het enthousiasme is nog niet heel groot.’ Toch krijgt hij al wel vragen van klanten om brillen op te halen. ‘Ik denk dat als het druk wordt, het pas dinsdag of woensdag zal zijn.’
Smit heeft eerdere zonsverduisteringen al meegemaakt, en herkent het patroon. ‘We hebben hier tien jaar geleden ook één gehad. Toen kwam op het laatste moment een run op die brillen.’ Bij kleinere, gedeeltelijke verduisteringen tussendoor bleef de vraag juist klein. Toch koos hij ervoor om dit jaar weer brillen in te kopen, via een gezamenlijke inschrijving binnen de optiekwereld.
‘Bij de volgende kunnen we ze eventueel weer gebruiken’, zegt hij, doelend op de overgebleven voorraad. Volgens Smit zijn zijn brillen bovendien goedkoper dan bij Amazon. ‘We krijgen wel vragen en mailtjes. Gisteren zijn er ook wel wat afgeleverd, maar er zijn er nog genoeg.’
Foto Veendam zag af van inkoop
Niet elke winkel in Veendam heeft de gok gewaagd. Bij Foto Veendam werd getwijfeld, maar uiteindelijk niet ingekocht. De reden: eclipsbrillen moeten al snel per honderd stuks worden aangeschaft. ‘Ik moest ze per honderd kopen en ze kosten geen drol. Dan liggen ze er over tien jaar nog. Er is tot nu toe nog geen vraag naar geweest, u bent de eerste die er over begint’, vertelt de winkeleigenaar telefonisch.
(Tekst gaat verder onder afbeelding)
Stadskanaal: te veel risico op te grote voorraad
Ook in Stadskanaal is de animo tot nu toe beperkt. Jeffrey Brand, eigenaar van Brand Brillen, zag eveneens af van inkoop, vooral vanwege de grote minimale afname. ‘Ik moet ze per vijfhonderd inkopen, dat wordt me wat te gortig. Als het nou per twintig was, dan was het misschien wel anders geweest.’ Hij krijgt wel veel advertenties voor eclipsbrillen te zien, maar merkt tot nu toe geen concrete vraag vanuit klanten. ‘Als ik nu in Amsterdam zou zitten, zou ik het wel hebben gedaan. Daar is de vraag vast groot.’
Brand vermoedt bovendien dat de verduistering vanuit deze regio lastiger te zien zal zijn dan elders in het land. ‘Ik ben ook bang dat het hier moeilijk te zien is vanwege vals licht.’
Over de bril zelf is hij nuchter: ‘Zo’n bril is niet veel bijzonders, twee stukjes plastic om het licht tegen te houden.’ Toch blijft de afweging lastig, legt hij uit: bij vijfhonderd stuks blijf je als winkelier al snel met een grote, weliswaar houdbare, voorraad zitten.
Ook bij Hans Anders in Stadskanaal is de bril niet op voorraad. ‘We hebben een paar keer de vraag gekregen, maar niet vaak. Maar we hebben ze niet. Volgens mij is er in heel Stadskanaal niemand die ze heeft.’ De winkel is ook niet direct van plan om alsnog in te kopen.
Waarom een gewone zonnebril niet voldoet
Dat een eclipsbril echt nodig is, benadrukt het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG). Een gewone zonnebril biedt volgens de organisatie onvoldoende bescherming, hoe donker deze ook lijkt, ook niet als je er meerdere over elkaar draagt. Een gemiddelde zonnebril houdt ongeveer 80 procent van het zichtbare licht tegen en zo’n 99 procent van het uv-licht. Een echte eclipsbril laat nog maar 0,0032 procent van beide door: duizenden keren minder.
Rechtstreeks in de zon kijken kan leiden tot netvliesschade, ook wel retinitis solaris genoemd. Omdat het netvlies geen pijnzenuwen bevat, merken mensen daar vaak pas uren later iets van, bijvoorbeeld in de vorm van wazig zien of een donkere vlek in het beeld. Deze schade is niet te genezen; sommige mensen herstellen (deels), maar niet altijd volledig.
Let op keurmerk bij aanschaf
Wie alsnog op zoek gaat naar een eclipsbril, doet er volgens het NOG verstandig aan goed te controleren of de bril veilig is. Belangrijk is het ISO 12312-2-keurmerk, een filterfolie zonder krasjes of scheurtjes, en aankoop bij een betrouwbare verkoper zoals een opticien of sterrenwacht, in plaats van een onbekende webshop. In Spanje bleek bij een recente steekproef dat van een aantal geteste brillen slechts een deel daadwerkelijk aan de veiligheidseisen voldeed; vooral online bestelde brillen misten regelmatig belangrijke informatie zoals het CE-keurmerk.
Luister online
