REGIO – Het is 1 september 2016 als RTV Stadskanaal en RTV Parkstad zich samenvoegen tot RTV1, vandaag precies tien jaar geleden. En in dat decennium is er een hoop gebeurd: van live-uitzendingen tot verslag van de coronacrisis en van nieuwe programma’s tot een nieuwe redactie. Hoogste tijd dus om eens terug te blikken.
Met de fusie tussen Stadskanaal en Veendam werd alvast vooruitgelopen op de troepen: op termijn moesten lokale omroepen namelijk fuseren tot streekomroepen. De twee besturen van Parkstad en Stadskanaal kwamen geregeld bij elkaar om de fusie te bespreken. En bij een nieuwe omroep hoorde uiteraard ook een nieuwe naam.
Een naam met meerdere betekenissen
‘We hadden diverse omroepnamen op het oog, maar wilden het simpel houden’, aldus toenmalig bestuurslid en huidig radio-coördinator Bert Jan Brinkman. ‘RTV hadden we al, dus werd er een één aan toegevoegd. Zo ontstond er RTVéén. Leuk detail is dat de nieuwe naam op diverse manieren uitgelegd kan worden. Als RTV1 (éénheid) maar ook als R(adio) T(elevisie) V(een) en de laatste letters vormen dan weer veen, van Veenkoloniën.’
Met de multifunctionele naam in de tas, kon de omroep daadwerkelijk gelanceerd worden. Op woensdagavond 31 augustus 2016 namen beide omroepen afscheid van hun oude naam en gingen na middernacht door als RTV1. Later volgde ook Borger-Odoorn, waardoor RTV1 haar huidige gebied compleet had.
Innoveren
Maar met alleen een fusie kwam je er niet in de veranderende wereld van de lokale omroepen. Er moest nagedacht worden over de toekomst. Met alleen radio redde je het niet: de moderne inwoner van de Veenkoloniën verwacht dat je op zoveel mogelijk platformen actief werd. ‘Het werd voor ons belangrijk om nieuwe mensen binnen te halen’, benadrukt oud-voorzitter en penningmeester Henk Otter.
Zo werden er op sociale media en in eigen kringen gezocht naar nieuwe en vooral jonge aanwas. Eén van die jongelingen was Rutger Breider: dan een tiener die in de begindagen van RTV1 betrokken raakte en zich op de nog te bouwen televisietak stortte. ‘Er was niks, behalve ambitie’, blikt Breider terug. ‘We wisten in die eerste jaren een bonte stoet aan enthousiaste vrijwilligers te verzamelen en al snel was er het idee om een talkshow te beginnen.’
1 op Vrijdag
Die talkshow kwam er: 1 op Vrijdag, live op televisie. Twee jaar na de oprichting van RTV1 was de eerste uitzending te zien, dan nog in een kale, holle, zwarte studio met een paar lampen en twee krukken. Presentatoren Gertjan Kamst en Gea Bleuming interviewden actuele gasten, en andere vrijwilligers schoven aan voor het nieuws, sociale media en het weer. ‘Als je nu terugkijkt leek het nergens op’, lacht Breider.
‘Er was geen decor, geen goed licht en iedere uitzending moesten we weer experimenteren. Maar dat maakte het ook mooi. Want iedere uitzending werd daardoor ook een stukje beter. Geld hadden we niet, maar door samen te werken met lokale partners kwam er uiteindelijk een decor, er werden spullen uit de kringloop gehaald en daarmee deden we het.’
De jonge ploeg vrijwilligers werkte ondertussen buiten de uitzendingen door aan de studio. Presentator, regisseur of technicus: iedereen hielp mee met verven, slepen, doeken ophangen en maar blijven testen tot het goed was. Er volgden zelfs live-uitzendingen op locatie.
De coronaperiode
Breider: ‘Waar ik nog altijd enorm trots op ben, is de uitzending die in het teken stond van het Refaja Ziekenhuis en ook vanuit daar werd uitgezonden. Daar lieten we echt zien wat we in onze mars hadden.’ Na twee jaar volgde de coronapandemie, waardoor de schoolgaande vrijwilligers ineens heel veel tijd omhanden hadden. ‘Dat heeft ook een vlucht gegeven’, benadrukt Breider. ‘Voor mij zelf stopte school ook voor een groot deel, maar thuis zitten hoefde niet want er was RTV1. We deden verslag van de pandemie in de regio, zonden de persconferenties uit en interviewden gasten via een videoverbinding bij 1 op Vrijdag.’
Vandaag de dag bestaat de talkshow nog altijd. Spullen van de kringloop zijn voor het grootste gedeelte ingeruild voor professioneel materiaal en Breider is sinds lange tijd zelf de presentator. ‘Nog altijd proberen we te innoveren, te verbeteren en bij te schaven. Maar als ik terugkijk kunnen we echt als ploeg enorm trots zijn. In 2023 bestond het programma vijf jaar en hebben we met de hele oude ploeg teruggeblikt, dat was oprecht bijzonder te noemen.’
Website en redactie
Naast 1 op Vrijdag gebeurde er nog meer op tv-gebied. Er kwam een live-nieuwsprogramma op de maandag en vrijwilligers maakten eigen programma’s. Oud-voorzitter Henk Otter kan zich de snelle opmars van de jonge enthousiaste tv-ploeg nog goed herinneren. ‘De televisie gaf ons echt de duw om groter te denken. Vanuit dat standpunt zijn we verder gegaan. Met vallen en opstaan, dat geef ik toe. Maar altijd met ambitie en een duidelijke visie.’
En die visie ging verder dan tv: ook de website moest geprofessionaliseerd worden. Door verschillende projecten konden er een aantal betaalde journalisten worden aangenomen die de redactie bemensten. Eerst nog via de NOS en RTV Noord, maar later kon RTV1 zelf mensen in dienst nemen. Daardoor was 24/7 nieuwsvoorziening ineens gewaarborgd, kon de lokale politiek worden gevolgd en was RTV1 in staat in de ‘haarvaten’ van de Veenkoloniën te kruipen.
Een extra voordeel was de mogelijkheid om een plek te worden voor jong talent, benadrukt hoofdredacteur Jelmer Wijnstra. ‘We willen als omroep graag een plek zijn waar jonge mensen ervaring opdoen en zich kunnen ontwikkelen. In mijn ogen kunnen we daarin echt een springplank zijn voor iemands carrière: of het nu gaat om een beginnend journalist of een radiomaker die als vrijwilliger hier zijn of haar eerste vlieguren maakt. We hebben in het verleden gezien dat dit werkt en dat is mooi om te zien.’
Het belang van de vrijwilliger
Na tien jaar heeft RTV1 kunnen innoveren, maar ook het goede uit het verleden weten te behouden en verbeteren. Radio wordt er nog altijd gemaakt: vanuit Stadskanaal, maar vooral vanuit Veendam waar vrijwilligers niet alleen hun favoriete muziek laten horen, maar ook interviews doen.
‘Zonder vrijwilligers draait een omroep niet’, benadrukt technicus en oudgediende Martin Wilkens die alles bij elkaar al ruim drie decennia meedraait. ‘Of het nu gaat om het aanleggen van een datakabel of het inplannen van muziek.’ Wilkens kent de omroep vooral als vrijwilligersorganisatie, dat daar betaalde mensen bij kwamen was voor hem en vele anderen wennen. ‘Maar als je professioneler wil worden, kun je daar gewoon niet omheen. En we zijn professioneler geworden, met dank aan zowel de betaalde redactie, als de vrijwilligers. Het is niet en en, maar samen.’
De toekomst
De volgende tien jaar zullen voor RTV1 nog steeds in het teken staan van verandering. In 2028 gaat het lokale omroepenstelsel op de kop en telt Nederland tachtig streekomroepen. Deze zullen niet langer door gemeenten, maar door het Rijk betaald worden, net als bij de NPO. ‘Dat verstevigt onze onafhankelijkheidspositie,’ aldus hoofdredacteur Wijnstra.
Het worden spannende tijden, weet huidig voorzitter Francis Boen. ‘De ontwikkelingen in de afgelopen jaren waren intensief’, aldus Boen. ‘Maar dat worden de komende jaren ook. Ik ben trots op wat er in de afgelopen jaren is gebeurd en dat geeft me gelijk ook vertrouwen voor de toekomst.’
Luister online
