STADSKANAAL – Jarenlang stonden inwoners van Stadskanaal op een wachtlijst voor beschut werk. Ze hadden er recht op, maar er was geen plek. Vanaf dinsdag 1 september beginnen zeventien nieuwe medewerkers bij Wedeka, en daarmee is die wachtlijst weg. Een feest, volgens directeur Johan Hamster.
Het gaat om mensen die van het UWV een indicatie voor beschut werk hebben gekregen. Zij kunnen door een handicap of beperking niet zonder begeleiding of aangepaste werkplek aan de slag. Een groot deel van hen werkte al bij Wedeka, maar zonder contract. ‘Zonder die echte werkplek met dat contract, die rechtspositie, die zekerheid van een vast inkomen’, zegt Hamster. Veel van hen stroomden in vanuit het praktijkonderwijs.
Geld uit Den Haag was het probleem
Dat die plekken er niet waren, lag niet aan de gemeenten. ‘Niet omdat ze niet wilden, maar vanuit Den Haag was er een bepaald budget’, legt Hamster uit in de RTV1 talkshow 1 op Vrijdag. Voor een bepaald aantal plekken konden gemeenten vergoeding krijgen, en niet meer.
Borger-Odoorn en Westerwolde hadden dit al eerder op een andere manier geregeld. Nu volgen Stadskanaal en Veendam, al gaat het bij deze zeventien contracten om inwoners van Stadskanaal. De gemeenten lopen vooruit op nieuwe wetgeving, waarbij zij vanaf volgend jaar subsidie krijgen naar het aantal mensen dat daadwerkelijk werkt.
(Tekst gaat verder onder video)
Hamster, zelf oud-wethouder in Stadskanaal, zag het probleem destijds ontstaan. Er is jarenlang gelobbyd, ook via landelijke koepelorganisaties. Zo werd geprobeerd plekken over te nemen van regio’s die geld over hadden. ‘Dat heeft heel lang geduurd.’
Het besluit om nu al te investeren was volgens hem het laatste besluit van het vorige college. ‘Dat is een heel goed besluit geweest.’
Wat is beschut werk?
Beschut werk is bedoeld voor mensen die veel begeleiding nodig hebben of een sterk aangepaste werkplek, en daardoor niet bij een gewone werkgever terechtkunnen. Sinds 2015 is de oude sociale werkvoorziening gesloten voor nieuwe instroom. Dat verschil is groot, legt Hamster uit. Vroeger konden ook mensen met 70 of 80 procent arbeidscapaciteit in de sociale werkvoorziening terecht. Nu gaat het om mensen met een capaciteit tot ongeveer 30 procent.
Voor de groep daartussen zit er een probleem, zegt hij. Van hen wordt verwacht dat ze op de gewone arbeidsmarkt werken, met een kleine subsidie. Dat lukt vaak, maar niet altijd. ‘Heel veel werkgevers kiezen er toch voor om mensen zonder subsidie aan te nemen.’
Een deel van die groep raakt daardoor uit beeld. ‘Die zitten thuis op de bank, soms zonder uitkering, omdat een partner een baan heeft.’ Hamster wil de komende jaren met de gemeenten kijken hoe die mensen weer gevonden kunnen worden.
Meer dan alleen een baan
Bij Wedeka werken zo’n 1200 mensen met een indicatie. De groep beschut werk groeit met deze aanwas van ongeveer 140 naar 160. Wat het werk betekent, gaat volgens Hamster verder dan het inkomen. ‘Voor heel veel mensen is het gewoon van veel belang om die dagelijkse structuur te hebben. Een zinvolle bijdrage te leveren, en collega’s te ontmoeten.’
Vooral bij jongeren die van het praktijkonderwijs komen, is dat belangrijk. ‘Die docenten hebben jarenlang gewerkt om die kinderen heel veel bij te brengen, en dan kom je thuis te zitten en kan het best zijn dat die vaardigheden weer minder worden.’
Binnen het bedrijf is het onderscheid niet te zien, zegt hij. Er lopen zes verschillende cao’s rond. ‘Ik weet nog steeds niet wie onder welke valt. Iedereen werkt gewoon samen.’
Van groen tot datafabriek
Het werk is divers. Veel mensen kennen Wedeka van het groenonderhoud, maar er zijn ook fabrieken, schoonmaak en kringloopwinkels. Alleen al in de kringloop in Stadskanaal werken zo’n 80 tot 90 mensen, bij het sorteren, repareren en achter de kassa.
Het nieuwste onderdeel is de Wedeka-datafabriek. Daar krijgen mensen een opleiding in computerwerk en AI, met daarna een contract van drie tot zes maanden. Ze controleren bijvoorbeeld beelden van straatkaarten: staat er nu 30 of 60 op dat verkeersbord?
Het moet wel echt werk zijn, benadrukt Hamster. ‘We doen geen werk om het vervolgens in de container te laten belanden.’
Oproep
Nu de wachtlijst weg is, kan iedereen die een indicatie krijgt volgens Hamster direct terecht. Hij doet meteen een oproep. ‘Mocht jij denken: ik kan wel iets, maar ik heb daar begeleiding of hulp bij nodig, meld je bij de gemeente of meld je bij ons. Dan kunnen we kijken of we een plekje voor je kunnen maken.’
Vandaag wordt het gevierd met de nieuwe medewerkers. ‘Even een gebakje. En dan moeten ze ook even een toespraakje van mij aanhoren.’
Luister online
