Direct naar de inhoud.

Hoe belangrijk is de erkenning van het ‘windmolensyndroom’ door een Franse rechter?

F: Jelle Wubs
REGIO – Groningse tegenstanders van windmolens zijn opgetogen over een gerechtelijke uitspraak in Frankrijk. Een rechter van het Hof van Toulouse erkent het zogenoemde ‘windmolensyndroom’ en heeft een schadevergoeding van ruim een ton toegekend aan een echtpaar voor waardeverlies van de woning en geleden gezondheidsschade.
Maar wat is deze uitspraak waard in Nederland?

Geen Nederlandse jurisprudentie, maar…

Volgens hoogleraar privaatrecht en duurzaamheid Björn Hoops van de RUG gaat het hier in de kern om een medische kwestie. ‘Er is onderzoek gedaan naar het verband tussen windmolens en klachten, maar dat onderzoek is eigenlijk nog niet afdoende. Zolang overtuigend bewijs er nog niet is, is het heel lastig om vast te stellen dat er sprake is van een onrechtmatige daad aan de kant van de windmolenexploitanten en een causaal verband tussen windmolens en klachten.’
Dat er door een rechtbank in Frankrijk nu wel een causaal verband wordt gelegd tussen windmolens en bepaalde klachten, maakt volgens Hoops niet zoveel uit. ‘Dit is geen Nederlandse jurisprudentie en heeft hier geen effect. Wel is het zo dat activisten, advocaten en rechters elkaar inspireren en elkaars gedachten overnemen. Dat zie je ook bij veel klimaatzaken. Het Duitse Constitutionele Hof verwijst bijvoorbeeld naar het Urgenda-arrest van onze Hoge Raad.’

‘Uitspraak kan betekenis hebben voor hele energietransitie’

Hoops denkt dat de uitspraak invloed kan hebben op het beleid bij windmolenexploitanten en de overheid. ‘Deze partijen hebben een zorgplicht. Ik kan me voorstellen dat door deze uitspraak er bijvoorbeeld nog eens goed wordt gekeken naar de afstanden die worden gehanteerd voor molens ten opzichte van woningen. Daarmee zou deze uitspraak veel invloed kunnen hebben op nog te bouwen parken en eigenlijk de gehele energietransitie.’
De zaak in Frankrijk in het kort
In Frankrijk draait het om een zaak van een echtpaar dat na het kappen van een bos naast hun boerderij last kreeg van een windmolenpark van zes molens. Het park stond op amper een kilometer afstand van de woning. Na twee jaar van klachten als slapeloosheid, hartkloppingen, misselijkheid en oorsuizen is het duo op doktersadvies verhuisd. Binnen enkele maanden waren de klachten verdwenen.
In Frankrijk wordt het ‘windmolensyndroom’, dat wijst op tal van klachten veroorzaakt door een windmolen, niet officieel erkend. Toch vond de rechter, na raadpleging van een deskundigenrapport, dat het koppel slachtoffer is geworden van dit syndroom.

‘Maar één geval’

Jan de Laat, klinisch-fysicus – audioloog van het Leids Universitair Medisch Centrum, verwacht niet dat deze uitspraak in Frankrijk veel gevolgen zal hebben, laat staan in Nederland.
‘Een echtpaar dat rond een windpark woont heeft een klacht nadat het bos naast de woning is gekapt. De rechter buigt zich over die specifieke klacht. Over dit geval kan een rechter tot een besluit komen, en dat gebeurde in Frankrijk. Maar het is maar één specifiek geval, dus je kunt deze uitspraak niet zomaar toepassen op andere gevallen.’
Dat de Franse rechter erkent dat in dit specifieke geval de nadelige gevolgen van windmolens niet op onzin berusten, en de uitbaters daarom schadevergoeding moeten betalen, wil volgens De Laat niet zeggen dat het windmolensyndroom ook echt bestaat.

10 keer de masthoogte afstand van woningen

‘De wetenschapper die het begrip windmolensyndroom introduceerde ging ervan uit dat concentratieverlies, hoofdpijn en tinnitus (oorsuizen, red.) direct samenhangen met windmolengeluid. Maar die lijn volgen wij niet. Wij zien hinder en slapeloosheid. Dat kunnen inderdaad gevolgen zijn van windmolens, ook al is dit geluid helemaal niet luid. Het is de slapeloosheid zelf die vervolgens veroorzaker kan zijn van allerlei klachten. Er is dus sprake van een indirect effect.’
Volgens De Laat zijn deze indirecte effecten wel voldoende om strengere normen te hanteren. Zelf bepleit hij dat windmolens op minimaal tien keer de masthoogte van de molens afstand moeten komen staan van de bebouwde kom. Dus als een molen 150 meter hoog is, dan moeten molens minimaal op 1500 meter van woningen komen staan. In andere landen worden deze normen al gehanteerd, in Nederland nog niet.
Advocaat Anne van Nus van DOKK advocaten staat tientallen belangengroepen bij in hun strijd tegen grote en minder grote energieprojecten. Van Nus heeft bijvoorbeeld de uitbreiding van windmolenpark Delfzijl Zuid uitgesteld door de Raad van State te wijzen op het ontbreken van extra milieuonderzoek dat volgens Europese regelgeving vereist is.

‘Kostbare troeven moet je koesteren’

Van Nus kreeg de afgelopen dagen talloze appjes over de Franse uitspraak. ‘Deze uitspraak is eindelijk een erkenning voor de omwonenden, dat windturbines een objectieve oorzaak kunnen zijn van ziektebeelden. Dat was en is dus geen eendagsvlieg. Volgens de Franse rechter went men niet aan al dan niet waarneembaar geluid veroorzaakt door turbines. Dit toont Windpark N33 eveneens aan: gebied zonder hoogbouw, niet gelegen aan de kust en zonder bestaande windmolens, waar de klachten niet ophouden’, aldus Van Nus.
Van Nus is nog aan het uitzoeken wat ze precies met de uitspraak kan in haar eigen praktijk. ‘Kostbare troeven moet je koesteren. In het belang van de ontwikkeling van het recht’, aldus Van Nus.
Datum 14 november 2021 Rutger Breider

Film over strijd tegen windmolens: ‘Blij om ons verhaal te kunnen vertellen’

Promotiefoto van de documentaire ‘Tegenwind, Het Verdriet van de Veenkoloniën’
Foto: Omroep Human

VEENDAM – Zondagavond ging de documentaire ‘Tegenwind, Het Verdriet van de Veenkoloniën’ in première. De film laat de strijd zien van omwonenden tegen de komst van het windpark N33. Een strijd die, zo blijkt, vooraf gedoemd was te mislukken.

Door: Ariënne Dozeman en Jelmer Wijnstra

De documentaire laat zien wat de komst van het windturbinepark langs de N33 heeft gedaan met de gemeenschap eromheen, hoe deze verdeeld raakte. En hoe burgers het vertrouwen in de overheid kunnen verliezen en uit onmacht soms grijpen naar radicale middelen.

Een staande ovatie en oorverdovend applaus voor de hoofdrolspelers en regisseur Kees Vlaanderen klonk er in VanBeresteyn. De emotie van alle aanwezigen zondagavond was duidelijk voelbaar in de zaal. ‘Het laat duidelijk onze strijd tegen de nare overheid zien,’ zo laat inwoner van Meeden, Bart van der Horst na afloop weten.

Tijd en ruimte om te vertellen

‘Ik ben ontzettend blij dat deze film gemaakt is’, zegt Siep van der Velde. Hij is een van de hoofdrolspelers in de film. ‘We hebben de tijd en gelegenheid gekregen om het hele verhaal rustig te vertellen.’ In de afgelopen jaren ging het volgens Van der Velde te vaak over de ‘de rel’, bijvoorbeeld wanneer er weer een protestactie werd gehouden. ‘We konden nu eindelijk vertellen waarom we kwaad zijn en teleurgesteld.’

Siep van der Velde in zijn achtertuin in Meeden Foto: Martijn Klungel / RTV Noord

De kern van de kwaadheid zit hem in de totale onmacht tegenover de overheid. In de documentaire wordt duidelijk dat bij grote plannen in het landsbelang, zoals de energietransitie, gemeenten niks meer te vertellen hebben. Van een ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken horen de actievoerders op een gegeven moment zelfs dat de zogenoemde Rijkscoördinatieregeling in het leven is geroepen om burgers buiten spel te zetten.

Anders kijken naar de overheid

Regisseur Kees Vlaanderen is door de film zelf ook anders naar de overheid gaan kijken. ‘Ik heb altijd wel een frisse kritische houding gehad, maar het is pijnlijk om je naïviteit te verliezen. Om te moeten ontdekken dat de overheid geen vanzelfsprekende partner meer van je is. Dat je eer rekening mee moet houden dat hij je tegenstander is.’

Tegenwind komt uit in een periode waarin er in Nederland weinig vertrouwen is in de politiek. Zaken zoals de toeslagenaffaire en aardbevingsproblemen in Groningen spelen daarin een rol. De energietransitie is eigenlijk pas net begonnen, maar volgens Van der Velde moeten we uitkijken. ‘Er zijn allemaal wilde plannen over windmolens van 240 meter hoog op 400 meter afstand van woningen, het is echt huiveringwekkend.’

Een still uit de film ‘Tegenwind, Het Verdriet van de Veenkoloniën’ | Foto: Omroep Human

Luisteren naar burgers

Van der Velde hoopt dan ook dat de film iets teweeg brengt. ‘Ik hoop dat dit gezien wordt door mensen die op het beslissingsniveau zitten, dat die zien dat het anders moet dan het hier gebeurd is. We moeten in het midden de oplossing vinden, maar dan moet de politiek wel bereidt zijn echt te luisteren naar de burgers.’

Kees Vlaanderen hoopt dat zijn film bijdraagt aan de discussie over de bestuurscultuur. ‘We weten allemaal dat de klimaatcrisis die op ons afkomt echt verschrikkelijk is. Dus dat er iets moet gebeuren. Maar het besef dat dit alleen maar lukt als je dit samen met mensen doet, en niet door over ze heen te walsen.’

Hol van de leeuw

Ook oud gedeputeerde William Moorlag was bij de première en begaf zich daarmee in het hol van de leeuw. ‘Ik ben nooit weggebleven dus waarom zou ik dat nu wel doen,’ zo laat hij weten. Hij wordt door de tegenstanders in de film beticht van corruptie en leugens. ‘Ik kan iedereen recht in de ogen aankijken. Natuurlijk raakt de kritiek mij. Achteraf had ik het alleen denk ik niet anders gedaan. We voerden beleid uit.’

De documentaire is op zondag 31 oktober – NPO2 (Human), 20.25 uur – te zien op de televisie.

Datum 25 oktober 2021 Arienne Dozeman

Documentaire over windmolenverzet: ‘Prachtige aanblik van de achterkant van onze democratie’

Promotiefoto van de documentaire ‘Tegenwind, Het Verdriet van de Veenkoloniën’
Foto: Omroep Human

Het Forum in Groningen vertoont dinsdagavond voor het eerst de film ‘Tegenwind, Het Verdriet van de Veenkoloniën’. De documentaire van omroep Human volgt de inwoners van Meeden en omgeving in hun strijd tegen de windmolens. 

(meer…)

Datum 12 oktober 2021 Jelmer Wijnstra

Verkeersopstopping op N33 vanwege verwijderen voorbereidingen windmolenpark

F: Dennie Gaasendam

VEENDAM – Wie vanochtend op de N33 richting Meeden reed, moest rekening houden met langere reistijden. Vanwege het verwijderen van een invoegstrook ter hoogte van Veendam was er veel vertraging op de weg. De invoegstrook was een aantal jaren geleden aangelegd om de toegang voor het Windpark N33 makkelijker te maken voor het bouwverkeer. Slechts één rijstrook was beschikbaar vanochtend, waardoor er een vertraging kwam van een klein half uur. 

 

Datum 9 september 2021 Rutger Breider


-advertenties-