De pioniersreis van een dirigent uit Mussel. ‘Charles was onze redder’

Het is een onbekend stukje geschiedenis: in de jaren zestig worden vele tientallen klassiek geschoolde musici uit het Oostblok en met name het toenmalige Tsjechoslowakije naar Nederland gehaald, om hier bij orkesten aan het werk te gaan. De drijvende kracht achter dit alles is dirigent Charles de Wolff.

De Wolff werd in 1932 geboren in Mussel als zoon van de gereformeerde predikant Isaac de Wolff en Jacomina van Heerde. Later verhuisde het gezin naar Enschede. De Wolff studeerde orgel, piano en orkestdirectie aan het conservatorium.

Eind jaren zestig onderneemt Charles de Wolff een pioniersreis naar Tsjechoslowakije in een poging goede violisten te vinden voor het Noordelijk Filharmonisch Orkest. En die vindt hij. Vijf violisten komen hun geluk beproeven in Groningen. Ze worden met open armen ontvangen door de andere leden van het orkest.

In augustus 1968 rijden Russische tanks Praag binnen en komt er een eind aan de Praagse Lente. Hierdoor worden de vijf violisten afgesloten van familie, vrienden en hun land. Nederland wordt hun nieuwe thuisland.

De missie van Charles de Wolff om goede strijkers uit het Oostblok, en met name Tsjechoslowakije, naar Nederland te halen, krijgt navolging. De Nederlandse orkesten zitten te springen om topviolisten. Tientallen van deze musici komen in de loop der jaren naar Nederland, om nooit meer terug te gaan.

Voor veel van deze violisten is Charles de Wolff, die in 2011 overleed, een belangrijke figuur in hun leven. Violist Juraj Illés, die lang voor hem gewerkt heeft, zegt zelfs: ‘Charles was onze redder.’

Andere Tijden over de pioniersreis van Charles de Wolff en de komst van topviolisten naar Groningen. Én hoe dit alles de klassieke muziek in Nederland beïnvloed heeft. Woensdag 10 november 2021, 22.30 uur, NPO 2.